- aaüt
- vekalet ücreti
- avukatlık
- hesaplama
- rehber
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (2025-2026 AAÜT) Rehberi
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi nedir, nasıl uygulanır? 2025-2026 AAÜT dilim oranları, maktu ücretler, taban-tavan kuralları ve vekalet ücreti hesabı.
Her yıl yenilenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), avukatın emeğinin alt sınırını çizen ve mahkemelerin karşı tarafa yükleteceği vekalet ücretini belirleyen temel metindir. Buna rağmen uygulamada en çok karıştırılan konuların başında gelir: akdi ücretle karşı vekalet ücreti birbirine karışır, dilimli hesap yanlış kurulur, taban ve tavan kuralları atlanır. Bu rehber, yürürlükteki 2025-2026 tarifesini esas alarak AAÜT’nin ne olduğunu, nasıl uygulandığını ve vekalet ücretinin nasıl hesaplandığını örneklerle anlatıyor.
AAÜT Nedir, Kim Hazırlar?
Tarifenin dayanağı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’dur. Kanunun 168. maddesine göre baroların yönetim kurulları her yıl Eylül ayı içinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliği’ne gönderir; nihai tarife Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer. Yürürlükteki 2025-2026 AAÜT, 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Tarife “asgari” sınırı belirler: Avukatlık Kanunu m. 164 uyarınca avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz. Yani avukat ile müvekkil ücreti serbestçe belirleyebilir, ancak tarifedeki tutarın altına inemez.
Akdi Ücret ile Karşı Vekalet Ücreti Aynı Şey Değil
Uygulamadaki kafa karışıklığının büyük bölümü bu ayrımın atlanmasından doğar:
- Akdi vekalet ücreti, avukat ile iş sahibi arasındaki sözleşmeyle belirlenen ücrettir. Serbestçe kararlaştırılır; tek sınırı tarifenin altına inememesidir.
- Karşı taraf (yasal) vekalet ücreti, dava veya icra takibi sonunda haksız çıkan tarafa mahkemece yükletilen ve tarifeye göre hesaplanan ücrettir. Avukatlık Kanunu m. 164’ün son fıkrası gereği, dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir; bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.
Mahkemenin hükmedeceği ücretin de bir bandı vardır: Avukatlık Kanunu m. 169’a göre yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, tarifede yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz.
Konusu Para Olan İşlerde Dilimli (Nispi) Hesap
Konusu para olan veya parayla değerlendirilebilen dava ve icra takiplerinde vekalet ücreti, tarifenin üçüncü kısmındaki kademeli dilimlerle hesaplanır. 2025-2026 tarifesine göre dilimler şöyledir:
| Dilim | Oran |
|---|---|
| İlk 600.000 TL | %16 |
| Sonra gelen 600.000 TL | %15 |
| Sonra gelen 1.200.000 TL | %14 |
| Sonra gelen 1.200.000 TL | %13 |
| Sonra gelen 1.800.000 TL | %11 |
| Sonra gelen 2.400.000 TL | %8 |
| Sonra gelen 3.000.000 TL | %5 |
| Sonra gelen 3.600.000 TL | %3 |
| Sonra gelen 4.200.000 TL | %2 |
| 18.600.000 TL’yi aşan kısım | %1 |
Örnek: 1.000.000 TL’lik bir alacak davasında vekalet ücreti iki dilimden hesaplanır: 600.000 × %16 = 96.000 TL, kalan 400.000 × %15 = 60.000 TL; toplam 156.000 TL. Dilimli yapının mantığı, tutar büyüdükçe oranın kademeli olarak düşmesidir — hesabın tamamına tek oran uygulanmaz.
Elle dilim hesabı kurmak yerine ücretsiz vekalet ücreti hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz: dava değerini veya icra takibindeki asıl alacağı girdiğinizde dilim dökümünü, uygulanan taban-tavan kuralını ve nihai asgari ücreti birlikte gösterir.
Maktu Ücretler: Davanın Görüldüğü Yere Göre Taban
Konusu parayla ölçülemeyen işlerde ve nispi hesabın tabanı olarak tarifenin ikinci kısmındaki maktu ücretler uygulanır. 2025-2026 tarifesinden uygulamada en sık karşılaşılan kalemler:
| İş / Mahkeme | Maktu ücret |
|---|---|
| İcra dairelerinde yapılan takipler | 9.000 TL |
| İcra mahkemelerinde takip edilen işler | 11.000 TL |
| İcra mahkemesinde takip edilen dava ve duruşmalı işler | 18.000 TL |
| Tüketici mahkemelerinde görülen davalar | 22.500 TL |
| Sulh hukuk mahkemelerinde görülen davalar | 30.000 TL |
| Asliye mahkemelerinde görülen davalar | 45.000 TL |
| Fikri ve sınai haklar mahkemelerinde görülen davalar | 55.000 TL |
Taban ve Tavan Kuralları: Hesabın Atlanan Kısmı
Dilim tablosu tek başına yeterli değildir; tarife iki yönde sınır koyar:
- Taban: Nispi olarak hesaplanan ücret, davanın görüldüğü mahkeme için tarifede öngörülen maktu ücretin altında olamaz. Düşük değerli bir asliye hukuk davasında dilim hesabı 45.000 TL’nin altında kalıyorsa, ücret 45.000 TL’ye tamamlanır.
- Tavan: Hükmedilen vekalet ücreti, davada kabul veya reddedilen miktarı; icra takibinde asıl alacağı geçemez. Küçük tutarlı işlerde bu kural tabandan önce devreye girer.
İcra takiplerinde bu iki kuralın pratik sonucu şudur: icra dairesi takiplerinde ücret üçüncü kısma göre dilimli hesaplanır ama 9.000 TL maktu ücretin altında olamaz ve asıl alacağı geçemez. Dilim hesabı 9.000 TL’ye ancak yaklaşık 56.250 TL alacakta ulaştığından (56.250 × %16 = 9.000), bu tutara kadar olan takiplerde asgari ücret sabit 9.000 TL’dir; üzerindeki alacaklarda dilimli hesap devreye girer.
Hangi Tarihteki Tarife Uygulanır?
Tarife her yıl yenilendiği için dosyanın tarihi önemlidir. Yerleşik uygulamada davalarda karar (hüküm) tarihinde, icra takiplerinde takip talebinin yapıldığı tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır. 2025 sonbaharından önce açılmış ve sonuçlanmış işlerde önceki dönem tarifeleri geçerli olabilir; derdest dosyada ise hüküm anındaki tarifeye bakılır.
Bu kuralın pratik iki sonucu vardır. Birincisi, uzun süren davalarda dava açılırken yapılan vekalet ücreti öngörüsü, hüküm tarihinde yürürlükte olan yeni tarife nedeniyle ciddi biçimde değişebilir — müvekkile baştan verilen masraf tablosu bu ihtimal not edilerek hazırlanmalıdır. İkincisi, icra takiplerinde ölçü takip talebinin tarihi olduğundan, aynı borçluya karşı farklı tarihlerde açılmış takiplerde farklı tarifeler uygulanabilir; toplu takip açan bürolarda dosyaların hangi tarife dönemine denk geldiğinin kaydı önemlidir.
Kalabalık İcra Portföyünde Vekalet Ücreti Takibi
Tek dosyada dilim hesabı birkaç dakikalık iştir; yüzlerce dosyalık bir icra portföyünde ise vekalet ücretinin dosya bazında doğru tarifeyle hesaplanması, tahsilatta güncellenmesi ve muhasebeleştirilmesi başlı başına bir iş yükü doğurur. Hansoft İcra Takip gibi bir otomasyon kullanan bürolar bu hesabı dosya açılışında otomatik yapar; takip talebi tarihine göre doğru tarife uygulanır ve harç-masraf kalemleriyle birlikte föye işlenir. Harç tarafının ayrıntısı için icra masrafları ve harç hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
AAÜT ne zaman güncellenir?
Avukatlık Kanunu m. 168’deki takvim gereği tarife çalışması her yıl Eylül ayında başlar; yeni tarife Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer. Yürürlükteki 2025-2026 tarifesi 4 Kasım 2025’te yayımlanmıştır; yeni dönem tarifesi de benzer takvimle beklenir.
Tarifenin altında ücret sözleşmesi yapılabilir mi?
Hayır. Avukatlık Kanunu m. 164 uyarınca avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması hâlinde durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesi gerekir.
Karşı vekalet ücreti müvekkile mi avukata mı aittir?
Avukatlık Kanunu m. 164’ün son fıkrası açıktır: dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir.
Davayı kısmen kazanan taraf için vekalet ücreti nasıl hükmedilir?
Dava kısmen kabul, kısmen reddedildiğinde mahkeme kural olarak her iki taraf lehine, kabul ve reddedilen kısımlarla orantılı vekalet ücretine hükmeder. Hükmedilen ücret, ilgili taraf yönünden kabul veya reddedilen miktarı geçemez; küçük tutarlı kısmi retlerde tavan kuralı bu nedenle sık devreye girer.
Vekalet ücretine KDV dahil midir?
Tarifedeki tutarlar asgari hadlerdir ve bu yazıdaki hesaplar KDV, harç ve yargılama giderlerini kapsamaz. Serbest meslek makbuzu düzenlenirken vergisel yükümlülükler ayrıca değerlendirilir; somut durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut dosyanız için avukatınıza danışın. Dayanaklar: Avukatlık Kanunu (1136) m. 164, m. 168 ve m. 169; 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Resmî Gazete 04.11.2025, Sayı 33067).